Îdir, bajarekî sînorî yê li herêma Rojhilatê Anatoliyayê ya Tirkiyeyê cîh digire. Ew bi cihekî erdnîgarî yê taybet tê nasîn ji ber ku li ser sînorê sê welatan e: Ermenîstan, Îran û Azerbaycan (bi rêya eksklava Naxçîwanê). Ev yek wê dike cihekî pir-çandî û stratejîk.
Erdnîgarî û Xwezaya Îdirê
Îdir, bi awayekî berbiçav li deşteke fireh cîh digire û yek ji herêmên herî jêr ên Rojhilatê Tirkiyeyê ye.
Çiyayê Agirî (Ararat): Taybetmendiya herî mezin a Îdirê ev e ku ew di bin siha Çiyayê Agirî yê (ku bilindtirîn lûtkeya Tirkiyeyê ye) de ye. Ev çiya ji her devera Îdirê bi zelalî tê dîtin û dîmenekî bêhempa dide bajêr.
Hewa: Berevajî herêmên din ên Rojhilatê, hewaya Îdirê zêdetir nerm e û deşteke berdar e, ji ber vê yekê jê re "Meksîkaya Rojhilat" jî tê gotin. Ev yek dihêle ku li Îdirê pembo û fêkiyên din (wek hinar) werin çandin.
Çand, Dîrok û Pêkhateya Gel
Îdir xwedî dîrokek dewlemend e û xwediyê mozaîkek çandî ye.
Pêkhateya Gel: Li Îdirê gelek komên etnîkî bi hev re dijîn. Kurd (bi zaravayê Kurmancî), Azerî û Tirk pêkhateyên sereke yên nifûsa bajêr in. Ev yek bandor li ser ziman, muzîk û kevneşopiyên herêmê kiriye.
Zimanê Kurdî: Zimanê Kurmancî di nav Kurdên herêmê de zindî ye û beşek girîng ji çanda bajêr e.
Bazara Sînorî: Ji ber ku Îdir li nêzî sînorê ye, bazirganiya sînorî girîng e û bi taybetî bi Îran û Naxçîwanê re têkiliyên bazirganî yên xurt hene
Cihên Dîrokî û Girîng
KeIeya Îdirê: (Iğdır Kalesi) Her çend ne ew qas mezin be jî, şahidê serdemên kevnar e.
Abîdeya Şehîdan: (Şehitler Anıtı) Bîrdariyek e ku ji aliyê dewletê ve hatiye çêkirin da ku qurbaniyên şerên berê bîne bîra mirovan.
Îdir, bajarek e ku germiya deştê bi mezinahiya Çiyayê Agirî re tê cem hev û bi hevgirtina çandên sînorî ve, cihekî balkêş û taybet di nexşeya Rojhilatê Tirkiyeyê de digire.
